Αριθμός Σελίδων: 92
Σάββας Μπακιρτζόγλου | Ψυχολόγος-Ψυχαναλυτής
Τύπος Αρχείου: PDFDescription
Στο παρόν σύγγραμμα επιχειρείται καταρχάς μια ιστορική αναδρομή του έννοιας ονείρου της νυκτός ως ένα ψυχικό φαινόμενο η διαγνωστική και κλινική αξία του οποίου δεν έτυχε πάντα ευρείας αναγνώρισης, τουλάχιστον με τον τρόπο που το φέρνει στο προσκήνιο και το “ανατέμνει” ο S. Freud το 1900 ανακηρύσσοντάς το “τη βασιλική οδό” για τη διερεύνηση του ασυνειδήτου.
Στην “Ερμηνευτική των Ονείρων” του ο ιδρυτής της ψυχανάλυσης αφαιρεί τη γνώση και τέχνη της ερμηνείας των ονείρων (ονειροκριτική) από την εξουσία του “μάγου της φυλής” για να την παραδώσει στον ίδιον τον ονειρευόμενο: ο τελευταίος είναι που κατέχει τα κλειδιά της κατανόησης του ονειρικού του περιεχομένου, αρκεί να τον αφήσουμε να μας το αφηγηθεί και ακούσουμε προσεκτικά τους ελεύθερους συνειρμούς που έπονται της αφήγησης. Στην φροϋδική σκέψη το συμβολικό όνειρο γίνεται αντιληπτό ως ένα γριφώδες συμπυκνωμένο μήνυμα που σκηνοθετεί την οικουμενική διαπάλη (εσωτερική σύγκρουση) ανάμεσα στην απαγορευμένη επιθυμία -αιμομικτική και επιθετική- και την υπερεγωτική της απαγόρευση- λογοκρισία.
Υπό αυτό το πρίσμα η εργασία του ονείρου μετέρχεται των αμυντικών μηχανισμών σχηματισμού του νευρωσικού συμπτώματος: το συμβολικό όνειρο ισοδυναμεί με το νευρωτικό σύμπτωμα. Αμφότερα πετυχαίνουν να ικανοποιούν μεταμφιεσμένα την “απαράδεκτη” επιθυμία, έτσι ώστε να κυριαρχεί η ψυχαναλυτική πάγια θέση πως το όνειρο δεν είναι παρά η εικονοποιημένη εκπλήρωση μιας ευχής η οποία ωστόσο λαμβάνει χώρα λανθανόντως (ασυνείδητα) με αποτέλεσμα να περιφρουρείται η συνέχεια του ύπνου: το όνειρο είναι “ο φύλακας του ύπνου” (Freud).
Γίνεται εκτεταμένη αναφορά στη διαφοροδιάγνωση ανάμεσα στο όνειρο και τον εφιάλτη (το αποτυχημένο όνειρο), καθώς και στις περεταίρω παθολογικές μορφές του ονείρου στην ψύχωση, τη σχιζοφρένεια και τις λοιπές διαταραχές προσωπικότητας και συμπεριφοράς πρωτίστως διαμέσου του έργου νεοφροϋδικών ψυχαναλυτών όπως οι Bion, Zetsel κ.λπ., ενώ το σύνολο του εγχειρήματος διανθίζεται από πληθώρα κλινικών παραδειγμάτων.
