Σάββας Μπακιρτζόγλου | Ψυχολόγος-Ψυχαναλυτής
Με αφορμή την ανασκαφή Ελληνικού Μωσαϊκού
Αρχαιολόγοι στην Τουρκία, ανασκάβοντας μιαν Αρχαία Ελληνική πόλη, βρέθηκαν εξαιρετικά συγκινημένοι μπροστά στην υπέροχη αποκάλυψη ενός τεράστιου και εκπάγλου ομορφιάς ψηφιδωτού δαπέδου, που ανήκε σε αρχοντικό ηλικίας 2200 ετών.
Τα ονόματα του Δαίδαλου και του Ίκαρου ήταν ξεκάθαρα, τα πρόσωπα πολύ εκφραστικά, το σύνολο τέλεια διατηρημένο και πεντακάθαρο, χωρίς φθαρμένα σημεία, δουλεμένο με απαράμιλλη τέχνη σε όλες του τις λεπτομέρειες.
Κατά τον βιογράφο του Freud Ernest Jones (1953), ο πατέρας της ψυχανάλυσης εκτιμούσε και απολάμβανε τις τέχνες με την εξής σειρά : πρώτα την ποίηση, μετά τη γλυπτική και την αρχιτεκτονική, ύστερα τη ζωγραφική. Ήταν επίσης φανατικός ερασιτέχνης αρχαιολόγος με μεγάλη συλλογή από αγαλματίδια, μικρές φιγούρες κλπ. Ωστόσο, σε όλες τις περιπτώσεις, ήταν το θέμα του κομματιού που τον ενδιέφερε περισσότερο παρά η φόρμα του, ενώ αντίθετα, όπως σημείωνε σε μια επιστολή του προς τον Ernest Jones το 1914, για τους καλλιτέχνες ελάχιστη σημασία έχει το νόημα. Το μόνο που τους ενδιαφέρει είναι η γραμμή, το σχήμα, η αρμονία των περιγραμμάτων.
Ενδιαφέρον αποτελεί, ότι ο Freud στο έργο του «Delusion and Dream in Jensen’s Gradiva» (1907), παρομοίωσε την ανθρώπινη ψυχή με χώρο υπό ανασκαφή, όπου οι αρχαικότερες μνήμες παραμένουν κρυμμένες στα παλαιότερα (και άρα βαθύτερα) στρώματα, ενώ οι πιο πρόσφατες βρίσκονται εγγύτερα στην επιφάνεια. Ο ψυχαναλυτής, ως άλλος αρχαιολόγος, οφείλει να ανασκάψει το παρελθόν για να ανασύρει στο πεδίο του συνειδητού τις λανθάνουσες μνήμες.
