Δύο Μεταφρουδικές Ψυχαναλυτικές Σχολές

Περιγραφή

Στο παρόν δοκίμιο μας δίνεται η ευκαιρία να αναδείξουμε δύο σημαντικά ρεύματα της Διεθνούς Ψυχαναλυτικού πεδίου και μάλιστα αναγνωρισμένα από τη Διεθνή Ψυχαναλυτική Ένωση (IPA).

1.H ψυχολογία του Εαυτού του Kohut απευθύνεται πρωτίστως σε ασθενείς με ναρκισσιστικά πλήγματα και μας εισάγει στις έννοιες της ναρκισσιστικής οργής, της ναρκισσιστικής μεταβίβασης, του μεγαλειώδους εαυτού, του εαυτοαντικειμένου, του ψευδούς εαυτού, αντικαθιστώντας το μύθο του Οιδίποδα (στη φροϋδική σκέψη) με αυτόν του Νάρκισσου.

Χάρη στο ρεύμα της ψυχολογίας του Εαυτού η έννοια της «ενσυναίσθησης» (empathy) έρχεται στο προσκήνιο της ψυχαναλυτικής εργασίας ως ύψιστη ποιότητα, σε τέτοιο βαθμό ώστε οι επαγγελματίες της υγείας να οφείλουν να τη θέτουν σε επενέργεια για να κατανοούν τους ασθενείς τους, ιδιαίτερα τα παιδιά, τους ηλικιωμένους, τους ανάπηρους.

Από την άλλη μεριά στη διάρκεια της ψυχανάλυσης των ναρκισσιστικών ασθενών, η δημιουργικότητα που προκύπτει οφείλεται σε μετασχηματισμούς του πρώιμου αρχαϊκού ναρκισσισμού του αναλυόμενου υποκειμένου.

2. Η Ψυχολογία του Εγώ των Hartmann, Kris και Loewenstein συμπεριλαμβάνεται επίσης ως αναγνωρισμένη στη Διεθνή Ψυχαναλυτική Ένωση (IPA). Είναι μια ψυχολογία της προσαρμογής στην πραγματικότητα βασιζόμενη στη σύλληψη ενός ψυχικού οργάνου που κυριαρχείται από το Εγώ, οι συνθετικές λειτουργίες του οποίου αποσκοπούν πρωτίστως στην προσαρμογή του υποκειμένου στο εξωτερικό περιβάλλον. Ερείδεται πρωτίστως στο έργο της Anna Freud, η οποία ασχολήθηκε ιδιαιτέρως με τους μηχανισμούς άμυνας του Εγώ, μεταθέτοντας το ενδιαφέρον της ψυχαναλυτικής έρευνας από το περιεχόμενο της απώθησης στη δυναμική διαδικασία των αμυντικών μηχανισμών τους οποίους μετέρχεται το Εγώ για να προστατεύσει την ακεραιότητά του.

Κατά τον Hartmann το Εγώ περιλαμβάνει σφαίρες συγκρουσιακές και α-συγκρουσιακές. Η προσαρμογή θέτει στο προσκήνιο τους δύο τομείς του Εγώ: τον συγκρουσιακό και τον ελεύθερο (τον ανορθολογικό και τον ορθολογικό ή τον φαντασιακό και τον ιδεατό). Η θεραπευτική στρατηγική της ανάλυσης του Εγώ ακολουθεί σε γενικές γραμμές αυτή της κλασικής ψυχανάλυσης, με τη διαφορά ότι ασχολείται λιγότερο με τις ενδοψυχικές συγκρούσεις και περισσότερο με την ενδεχόμενα προβληματική λειτουργία του Εγώ στα πλαίσια του ρόλου του στην προσαρμογή του ατόμου στο περιβάλλον του.

To σύνολο του συγγράμματος πλαισιώνεται από κλινικά παραδείγματα.